Türkiye Sanayi Karbonsuzlaşma Yatırım Platformu resmî olarak kuruldu
Sanayi kuruluşlarının yeşil dönüşüm projelerine uluslararası finansman sağlama hedefi ile kuruluş çalışmalarının 2024 yılında başladığı geçen ay da faaliyetlerine başlayan Türkiye Sanayi Karbonsuzlaşma Yatırım Platformu resmî olarak kuruldu.[1]
Resmî Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nde platform sayesinde enerji yoğun sektörlerin sürdürülebilirlik odaklı dönüşüm yatırımlarına hem proje geliştirme hem de finansman desteği sağlanacağı bildirildi.
Bununla birlikte Türkiye’nin Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi kapsamında sunduğu ve 2035 yılına yönelik hedeflerini içeren İkinci Ulusal Katkı Beyanı ile uyumlu olarak, sanayi sektöründe sera gazı emisyonlarının azaltılmasını ve uzun vadeli düşük emisyonlu kalkınma hedeflerinin gerçekleştirilmeyi hedeflediğin de altı çizildi.
2030’a kadar 5 milyar Avro finansman sağlamak hedefleniyor
Platform ile sanayi kuruluşlarının yeşil dönüşüme yönelik yatırımları desteklemek üzere 2030 yılına kadar 5 milyar Avro kaynak sağlanması ve bu yatırımlar sayesinde yıllık 20 milyon ton emisyon azaltımı hedefleniyor.
Platformun kuruluşuna ilişkin Sanayi Bakanlığı ve EBRD tarafından yapılan açıklamalarda platformun belirlediği bu hedef ile dünyanın en büyük endüstriyel karbonsuzlaştırma programı olduğuna vurgu yapılmıştı.[2]
EBRD ile birlikte Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası (IBRD) ve Uluslararası Finans Kurumu (IFC) kuruluşlarının da yer alacağı platform ilk etapta çelik, alüminyum, çimento ve gübre sektörlerinin yatırım ihtiyaçlarına odaklanacak.
İlerleyen dönemlerde de cam, seramik ve kimyasallar gibi sektörler de platformun odak alanlarına girebilecek.
Resmî Gazete’de yayımlanan 21 Mayıs 2026 tarih ve 2026/5 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinin metni şu şekilde;
Küresel üretim ve tedarik zincirlerindeki dönüşümler, artan sera gazı emisyonlarım azaltmaya yönelik küresel hedefler ve imalat sanayiindeki teknolojik ilerlemeler, ihracat odaklı büyüme modelini sürdüren Türk sanayisinin rekabet gücünü koruyabilmesi için düşük karbonlu ve sürdürülebilir üretim süreçlerine geçişi zorunlu kılmaktadır. Bu dönüşüm, Türkiye’nin Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi kapsamında sunduğu ve 2035 yılına yönelik hedefleri içeren İkinci Ulusal Katkı Beyanı ile uyumlu olarak, sanayi sektöründe sera gazı emisyonlarının azaltılmasını ve uzun vadeli düşük emisyonlu kalkınma hedeflerinin gerçekleştirilmesini amaçlamaktadır.
“2030 Sanayi ve Teknoloji Stratejisi” kapsamında, ülkemiz sanayisinin rekabet gücünün korunarak uzun vadeli dönüşümüne ilişkin temel politika öncelikleri belirlenmiş; Avrupa Yeşil Mutabakatı’na ve Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizmasına uyumlu düzenlemelerle sanayide sera gazı emisyonlarının azaltılması hedeflenmiştir. Bu doğrultuda, sanayi işletmelerinde düşük karbonlu üretim ve döngüsel ekonomi ilkelerinin benimsenmesi, destek mekanizmalarının çeşitlendirilmesi ve yeşil teknolojilere yönelik yatırımların teşvik edilmesi ana hedefler olarak tespit edilmiştir. Mezkûr Strateji ile ülkemiz sanayisinin uzun vadeli dönüşümüne ilişkin temel politika öncelikleri yanında küresel iş birliği mekanizmaları da belirlenmiş, uluslararası finansman kaynaklarının çeşitlendirilmesi ve yaygınlaştırılması hedeflenmiştir.
Ülkemiz ihracatında önemli yer tutan ve sera gazı emisyonlarının azaltılması açısından kritik öneme sahip sektörlerde tespit edilen yüksek ölçekli yatırım ihtiyacının finansmanı ve bu yatırımları destekleyecek kurumsal kapasitenin geliştirilmesi amacıyla Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası, Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası ve Uluslararası Finans Kurumu iş birliğinde “Türkiye Sanayi Karbonsuzlaşma Yatırım Platformu” oluşturulmuştur. Türkiye Sanayi Karbonsuzlaşma Yatırım Platformu, sanayiye ilişkin azaltım hedefleriyle uyumlu olarak, azaltımın teknik ve finansal açıdan güç olduğu sanayi tesislerinde gerçekleştirilecek dönüşüm yatırımları yoluyla bu hedeflerin sayısallaştırılmasına ve uluslararası taahhütlerimizin yerine getirilmesine önemli katkı sunacaktır. Türkiye Sanayi Karbonsuzlaşma Yatırım Platformu enerji yoğun sektörlerde sürdürülebilirlik odaklı dönüşüm yatırımlarına hem proje geliştirme hem de finansman desteği sağlayacaktır.
Sanayinin karbonsuzlaşmasına yönelik faaliyetlerin kamu, özel sektör ve sivil toplum iş birliği ile ülkemizin uluslararası yükümlülükleri, kalkınma öncelikleri ve rekabet gücü gözetilerek, sürdürülebilir ve kapsayıcı bir yaklaşımla yürütülmesi esastır. Bu itibarla, ulusal eşgüdümü Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yürütülecek Türkiye Sanayi Karbonsuzlaşma Yatırım Platformu’nun etkin ve verimli şekilde çalışması için ihtiyaç duyulan alanlarda tüm kamu kurum ve kuruluşlarının gerekli desteği sağlamaları hususunda gereğini rica ederim.
[1]
[2]