Lisanssız yatırımların başvuru ve bağlantı şartları güncellendi
Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği değişikliği ile 5.1.h yatırımları için mesafe sınırlaması getirildi
Geçtiğimiz kasım ayında taslak çalışmanın kamuoyu görüşüne açıldığı Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği’nde değişiklik yapıldı.[1] [2]
Resmî Gazete’nin 27 Ocak 2026 tarihli sayısında yayımlanarak yürürlüğe giren düzenleme ile başta lisanssız elektrik üretim yatırımları için tüm başvuru süreçlerini çevrim içi hale gelmesi ile “5.1.h.” yatırımlarına yönelik mesafe sınırlaması gibi önemli değişiklikler yapıldı.
Başvuru sistemi 1 Ocak 2027’ye kadar çevrimiçi olacak
Yönetmeliğin tanımlar bölümüne eklenen “Başvuru Sistemi” ibaresi ile birlikte 10 ve 10/A maddlerinde yapılan değişiklikler ile lisanssız elektrik üretim yatırımları için tüm başvuru süreçlerinin çevrim içi yapılmasına yönelik çerçeve belirlendi.
Ayrıca düzenlemeye eklenen Geçici 11’inci Madde ile de elektrik dağıtım şirketlerine 1 Ocak 2027 tarihine kadar tüm başvuru süreçlerin çevrimiçi yürütülmesi için gerekli altyapı çalışmalarını tamamlama zorunluluğu getirildi. Maddeye göre bu tarihe kadar bağlantı başvuruları yazılı olarak da yapılmaya devam edilebilecek.
Bununla birlikte dağıtım şirketlerine bağlantı başvuru görüşü sürelerinin yedi iş günü içinde sonuçlandırılması yükümlülüğü getirildi.
5.1.h. yatırımları için mesafe sınırlaması getirildi
Düzenleme ile 5.1.h. modeli olarak bilinen Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği’nin 5’inci maddesinin birinci fıkrasının h bendi kapsamında gerçekleştirilecek projeleri için sağlanacak olumlu bağlantı görüşü için mesafe sınırlaması getirildi.
Yönetmelikte yapılan güncelleme ile bu kapsamdaki lisanssız projeler güçlerine göre 5 MW altı, 5 ila 15 MW arası ve 15 MW üstü olarak gruplandırıldı ve her grup için ayrı bir mesafe sınırlandırması yapıldı.
Düzenlemeye göre 5 MW altı projeler kuş uçuşu mesafe olarak bağlantı noktalarına en fazla 4 kilometre uzakta olabilecekler, 5 ila 15 MW arasındaki projelere MW başına 0,4 km, 15 MW üzerindeki projelere ise MW başına 0,15 km ek mesafe hakkı tanınacak.
Bu kapsamdaki projelerin bağlantı noktasına uzaklıkları da azami olarak 18 km olabilecek.
Bununla birlikte birden fazla lisanssız üretici yapacakları protokol ile ortak iletim/dağıtım varlığı kurarak bağlantı görüşü başvurusu yapabilecekler. Hattın enerjilendirilmesi de protokolde belirlenen yükümlülükler tamamlanınca gerçekleştirilecek.
Lisanssız üreticiler diğer yatırımcılardan “Tesis Katılım Bedeli” alabilecek
Yönetmelik değişikliği ile lisanssız elektrik üretim düzenlemelerine “Tesis Katılım Bedeli” olarak yeni bir kavram da eklendi.
Buna göre 5.1.h. modeli kapsamındaki projeler için tesis edilen iletim ve dağıtım varlıkları, geçici kabul tarihinin ardından bakım ve işletme sorumluluğu karşılığında iz bedel ile şebeke işletmecisine devredilmiş kabul edilecek.
Bununla birlikte bu tarihten sonraki beş yıl içinde bu varlıklardan lisanslı veya lisanssız başka yatırımların da faydalanması durumunda, bu yatırımlar için tesisi ilk kuran lisanssız üreticiye yönetmeliğin 5/B maddesinin dördüncü fıkrası ile belirlenen esaslara göre “Tesis Katılım Bedeli” ödenecek.
Bununla birlikte TEİAŞ, iletim şebekesi için ihtiyaç duyması halinde lisanssız elektrik üreticileri tarafından kurulan iletim varlıklarını kullanabilecek. Kurum böyle bir durumda kullandığı varlık için üreticiler ile imzalayacağı protokole bağlı olarak, aylık eşit taksitler halinde ve beş yıl içinde tamamlanmak üzere ödeme yapabilecek.
[1]
[2]
