Konya’daki TarımGES’te ilk hasat yapıldı
Solar3GW, Orta Doğu Teknik Üniversitesi Güneş Enerjisi Araştırma ve Uygulama Merkezi (ODTÜ-GÜNAM) ve Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM) iş birliği ile Konya Ovası’nda kurulan 60 kW’lık pilot TarımGES (Tarıma Entegre Güneş Enerjisi Santrali) projesinde ilk ürün hasatının gerçekleştiği bildirildi.
Projenin ortaklarından olan güneş enerjisi düşünce kuruluşu Solar3GW tarafından yapılan açıklamaya göre proje kapsamında güneş panellerinin altına şekerpancarı ve karabuğday ekilirken, ilk hasat da karabuğdayda yapıldı.
Kontrol sahasına kıyasla yapılan incelemenin ilk sonuçlarına göre de TarımGES sayesinde karabuğday üretiminde verimlilik yüzde 7 artarken su tüketimi de yüzde 20 oranında azaldı.
Açıklamaya göre elde edilen bu sonuç TarımGES uygulamalarının, Türkiye gibi su stresi yaşayan ülkelerde, özellikle su güvenliğinin güçlendirilmesi ve iklim değişikliğine uyum açısından çok önemli bir potansiyel taşıdığını gösterdi.
Açıklamada değerlendirmesi yer alan projenin uygulayıcısı ODTÜ-GÜNAM Entegre Fotovoltaik Teknolojileri Birimi’nin Koordinatörü Doç. Dr. Talat Özden kuraklık, su kıtlığı, aşırı sıcaklıklar, değişen yağış düzenleri ve iklim belirsizliğinin tarımsal üretimi zorlaştırdığının altını çizdi. Artan sulama ve enerji maliyetlerinin de çiftçiler üzerinde ciddi bir ekonomik yük oluşturduğuna dikkat çeken Özden, TarımGES uygulamaları ile bu sorunların önüne geçilebileceğini ifade ederken şunları kaydetti;
Aynı arazi üzerinde eş zamanlı gıda ve enerji üretimi, tarımın karşı karşıya olduğu bu çok boyutlu sorunlara bütünleşik çözümler sunma potansiyeline sahip. Doğru ürün seçimi, uygun iklim koşulları ve tarımsal ihtiyaçları esas alan sistem tasarımlarıyla arazi kullanım verimliliğini artırmak, su kullanım etkinliğini iyileştirmek ve iklim değişikliğinin tarımsal üretim üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak mümkün. Ancak burada temel önceliğimiz, tarım arazilerinde elektrik üretmek değil, tarımsal üretimi daha verimli, dirençli ve sürdürülebilir hale getirmek olmalı. TarımGES sistemlerinin başarısını yalnızca ürettikleri elektrikle değil, tarımsal üretime sağladıkları somut katkılarla da değerlendirmeliyiz. Çünkü bu teknolojinin gerçek değeri, enerji üretirken tarımı koruyabilmesinde ve mümkün olduğunda güçlendirebilmesinde yatıyor.
Tarım alanlarının %1’inde 190 GW’lık TarımGES kurulabilir
Solar3GW Yönetim Kurulu Başkanı Yusuf Bahadır Turhan de TarımGES sistemlerinin çiftçilere, tarım gelirine ek olarak elektrik üretiminden de gelir sağlama imkanı verdiğine dikkat çekti;
Bazı yüksek katma değerli ürünlerde geleneksel tarıma göre daha fazla gelir elde edilebilir. Gelir düzeyi; ürün çeşidine ve yerel piyasa koşullarına göre değişiklik gösterebilir. Ancak TarımGES uygulamarıyla ilgili oluşmuş yanlış bir kanı var: Çiftçiler, TarımGES uygulamaları nedeniyle tarım arazilerini kaybedeceklerinden endişe ediyor. Konya’daki pilot uygulamamız, bu konudaki yanlış anlaşılmaların giderilmesine de katkı sağlayacak. Hatta olağanüstü hava koşulları nedeniyle tarım yapılamayan arazilerde güneş panellerinin konulmasıyla ekim ve dikim mümkün olacak. Çiftçi için kazan-kazan durumu oluşuyor: Tarım arazisi korunacak, verim artırılacak ve ucuz enerji üretilecek.
Türkiye’deki mevcut mevzuatın tarım arazilerine GES kurulumunu yalnızca öz tüketim amaçlı olma şartı ile arazilerin yüzde 1’lik bölümü ile sınırlı olmak kaydıyla yapılmasına imkan verdiğine dikkat çeken Yusuf Bahadır Turhan, Türkiye’nin bu alanda büyük potansiyeli bulunduğunu ve bu kurulumların yatırım maliyetinin de düşünüldüğü kadar yüksek olmadığını söyledi.
Yusuf Bahadır Turhan bu konuda şunları kaydetti;
Tarım arazilerindeki toplulaştırma faaliyeti gibi TarımGES alanlarımızı da toplulaştırır ve buna özel alanlar belirleyip bunları TarımGES YEKA’ları olarak ihale edersek ölçek ekonomisinden dolayı büyük fayda sağlayabiliriz. Tarım arazilerimizin sadece yüzde 1’i TarımGES YEKA olarak kullanıldığında, gelişen teknolojilerle yaklaşık 190 GW’lık bir TarımGES potansiyeli ortaya çıkıyor. Bu rakam, halihazırda toplam GES kurulu gücümüzün 7 katına denk geliyor.
Yatırım orta vadede kendini amorti edebilir. Güneş panellerinin konulacağı konstrüksiyonlar nedeniyle maliyet yüzde 30-40 oranında artabiliyor. Standart güneş santrali kurulumunun megavatı 400 bin dolar iken TarımGES’lerde maliyet 550-560 bin dolara çıkıyor. Ama tarımsal verimliliği artırması ve enerji üretimiyle bu maliyet zaten karşılanabilir. Bir TarımGES yatırımı 8-10 yıl içinde kendini amorti edebilir. Bu geri ödeme süresi, diğer güneş yatırımlarıyla hemen hemen aynı.
