Avrupa Komisyonu ETS için kapsamlı revizyon teklifi yaptı
Avrupa Komisyonu birliğin Emisyon Ticaret Sistemi’nde önemli değişiklikler içeren teklifini yayınladı.[1]
Komisyonun açıklamasında AB Emisyon Ticaret Sistemi’nin birliğin ana karbon politikası olduğuna vurgu yapılırken, teklifin gerekçesi olarak ise değişen jeopolitik ve ekonomik koşulların AB sanayisi üzerindeki artan baskısını karşılamak ile birliğin İklim Eylemi konusundaki çabalarını aynı anda sürdürme gerekliliği gösterildi.
AB İklim Komiseri Wopke Hoekstra da basın toplantısında yaptığı değerlendirmede teklifin AB’nin İklim Yasaları, 2040 iklim ve %90’lık azaltım hedefleri ile tamamen uyumlu savundu.
Açıklamasında Avrupa’da birçok şirketin karbonsuzlaşma için yeterince yatırım yapmadığını ifade eden Hoekstra üye devletlerin sistemin gelirlerinin %80’ini almalarına karşın, bunun sadece %10’undan az bölümünü endüstrilerinin karbonsuzlaşması için harcadığını ve yatırımlarını AB dışındaki ülkelere kaydırdığına dikkat çekti.
Wopke Hoekstra ücretsiz tahsisatların miktar ve sürelerinin artırılması ile de sanayi üretiminin Avrupa içinde kalmasını sağlarken, aynı zamanda üye devletlerin sistemden elde ettikleri gelirlerin çok büyük bölümünü bu sektörlere harcamalarının sağlanacağının da altını çizdi.
Komisyonun teklifinde Avrupa’da emisyon azaltımının daha zorlu hale geleceği 2036-2040 dönemine yönelik olarak, Doğrusal Azaltım Faktörü’nü (LRF) 2031-2035 dönemi için %3,7 oranında, 2036-2040 dönemi için ise %1,7 olarak güncellenmesi ile yüksek kaliteli uluslararası kredilerin %2’ye kadar kabul edilmesine izin verilmesi yer buldu.
Teklif komisyonun daha önceden önerdiği Endüstriyel Karbonsuzlaştırma Bankası’nın ilk aşaması olarak kurulacak ETS Yatırım Teşvik Programı’nın da 2030’dan önce devreye girerek 2030’a kadar 100 milyar Avrodan fazla yatırımı desteklemesini içeriyor.
Kurulacak AB ETS İnovasyon Fonu ile de çok çeşitli sektörlerde yenilikçi temiz teknolojilerin ilk ticari uygulamalarını desteklenecek.
Bununla birlikte teklife göre birlik üyesi ülkelerin ulusal ETS gelirlerinin %50’sini ETS sektörlerinin karbonsuzlaştırılmasına yönelik yatırımlara harcamaları gerekecek.
Teklif şirketlere yönelik ücretsiz tahsisatların 2030’dan sonra da devam etmesi ile sanayi kuruluşlarının ücretsiz tahsisatlarının da 2026-2030 dönemi için 6 milyar Avro düzeyinde artırılmasını ile birlikte AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) kapsamındaki sektörler için de ücretsiz tahsisatlarının azaltılması yavaşlatmayı, aşamalı olarak kaldırma tarihi 2038’e ötelemeyi de içeriyor.
Ayrıca sanayi şirketleri yönetim kurulları tarafından onaylanmış karbonsuzlaştırma yatırım planlarını yayınladıktan sonra ücretsiz emisyon haklarının %80’ini alacak. Kalan %20’lik bölüm ise yatırımlar hayata geçip emisyon azaltımı sağlandığında serbest bırakılacak.
Komisyonun önerileri arasında Piyasa İstikrar Rezervi reformu da yer aldı. Teklife göre bu yapı sayesinde piyasa istikrarı ve öngörülebilirliği güçlendirilerek, piyasadaki likiditenin korunması ile aşırı fiyat dalgalanmalarının azaltılması mümkün olabilecek.
Bununla birlikte komisyonun önerisi belediyelerin atık yakma faaliyetlerini 2031’den itibaren kademeli olarak Emisyon Ticaret Sistemi’ne dahil edilmesini içeriyor.
Basın toplantısında konu ile ilgili değerlendirmede bulunan AB Çevre Komiseri Jessika Roswall, atık yakma için karbon fiyatı belirlemenin atık yönetim ekonomisini değiştireceğini ve atıkların değere dönüştürülmesi ile Avrupa Birliği genelinde geri dönüşümün yaygınlaşmasına katkı sağlayacağını söyledi. Roswall bu konuda yerel yönetimlere ek destekler sağlanacağını da belirtti.
Teklif havacılık sektörüne yönelik de maddeler içeriyor. 2029’dan itibaren bası uluslararası uçuşlar da sisteme dahil edilecek iken, düzenleme Almanya’nın Frankfurt kentine 5.000 km mesafedeki havalimanlarına ulaşan uçuşlar için geçerli olacak. Bununla birlikte özel jetler de bu düzenlemenin kapsamı içinde yer alacak.
Komisyonun açıklamasına göre devreye girdiği 2005 yılından beri 270 milyar Avrodan fazla gelir sağlayan ve birliğin emisyonlarının %50 oranında azalmasına katkı sağlayan sistem birliğin emisyonlarının %50 oranında azalmasına da katkı sağlamış durumda.
